images
Een historische inleiding in de bijbelse hermeneutiek 1: de vroege kerk-Schleiermacher

(Amsterdam: VU University Press, 2009, derde druk 2013), xxiii + 453pp. ISBN 978 90 8659 342 2.

Een historische inleiding in de bijbelse hermeneutiek 2: van moderniteit naar postmoderniteit

(Amsterdam: VU University Press, 2013, tweede druk 2014), xviii + 573pp. ISBN 978 90 8659 685 0.

>> op de vierde plaats van het jaaroverzicht 2013 in de Religie Top 10 van Trouw !!! <<

Tussen tekst en lezer II (2)

De bijbel is weer helemaal terug in het publieke domein, getuige allerlei discussies in de media over schepping en evolutie, over religie en geweld, over vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting. De vraag hoe de bijbel in dergelijke debatten geïnterpreteerd moet worden – kun je van de bijbel maar alles maken wat je wilt? – kan niet goed worden beantwoord zonder de geschiedenis van de bijbeluitleg erbij te betrekken. Hoe heeft men de bijbel in het verleden eigenlijk gelezen? En wat heeft dat ons als (post)moderne, eenentwintigste-eeuwse lezers nog te zeggen? Tussen tekst en lezer biedt een historische inleiding in de bijbelse hermeneutiek in twee delen. In dit eerste deel wordt de geschiedenis van de bijbeluitleg beschreven vanaf de eerste eeuwen van het christendom tot en met Friedrich Schleiermacher (1768-1834). Het tweede deel is gewijd aan de ontwikkelingen in de twintigste en eenentwintigste eeuw: de interactie van de uitleg van de bijbel met de meesters van de achterdocht (Marx, Nietzsche, Freud), Wilhelm Dilthey, Ernst Troeltsch, Karl Barth, Rudolf Bultmann, de Nieuwe Hermeneutiek, Hans-Georg Gadamer, Paul Ricoeur, Umberto Eco, reader-response criticism (Iser, Jauss, Fish), Ludwig Wittgenstein, speech-act theory, structuralisme, poststructuralisme, bevrijdingstheologie, Jacques Derrida, postmoderne hermeneutiek, autobiografisch bijbellezen, enz. enz.

While sacred texts (including the Christian Bible) are currently making a re-entry in the public domain in hotly debated areas such as religion and violence, creation versus evolution, and freedom of speech versus freedom of religion, the interpretative strategies and broader hermeneutical questions underlying these debates seem to be largely ignored or at least treated without much historical consciousness. The projected two volumes of Tussen tekst en lezer (‘Between Text and Reader’) aim at providing a description of historical approaches taken in the interpretation and application of the Christian Scriptures so as to provide an informed perspective on the issues involved in contemporary biblical hermeneutics. The first volume covers the beginnings of Christianity and its Umwelt up to the work of Friedrich Schleiermacher (1768-1834); In the second volume I focus especially on the interaction of biblical interpretation with the work of the three masters of suspicion (Marx, Nietzsche, Freud), Wilhelm Dilthey, Ernst Troeltsch, Karl Barth, Rudolf Bultmann, the New Hermeneutic, Hans-Georg Gadamer, Paul Ricoeur, Umberto Eco, Reader-Response Criticism (Iser, Jauss Fish), Ludwig Wittgenstein, Speech Act Theory, Structuralism, Post-Structuralism, Liberation theologies, Jacques Derrida, postmodern hermeneutics, autobiographical criticism etc., etc.

INTERVIEWS / IN DE MEDIA / RECENSIES (deel I):


  • [interview] “Bijbelinterpretatie: Ieder zijn eigen dikke leesbril op”, Friesch Dagblad. Het Goede leven 3 oktober 2009, 14-15 + Sneinspetiele 3 oktober 2009, 10-11 (Tj. de Reus).
  • [interview] “Uitzien naar de dag zonder vraagtekens”, Reformatorisch Dagblad, 3 oktober 2009, 2 (A. Groothedde); Andries Radio, 17 oktober 2009; herh. 24 juli 2010.
  • [boekpresentatie] bijeenkomst Het Nieuwe Boek (Faculteit Godgeleerdheid VU) met replieken van C. van der Kooi, P. van Geest en Th. Hettema (2 december 2009).
  • [interview] “Het Bijbelse wereldbeeld is nog steeds actueel”, Ellips / BW 35.295 (2010): 4-7 (K. van der Zwaag).
  • [boekbespreking] J. Offringa, “Zorgvuldig bijbellezen”, VolZin 18 (2009): 36.
  • [boekbespreking] P.H.R. van Houwelingen, ‘Bijbelse hermeneutiek in de aanbieding’, De Reformatie 85/12 (2009): 102.
  • [boekbespreking] A. Noordegraaf, Theologia Reformata (2009).
  • [boekbespreking] G. van den Brink, Studiebijbel-magazine 3 (2010): 17.
  • [boekbespreking] S. Paas, Soteria 27.1 (2010): 60-61.
  • [boekbespreking] H. ten Voorde, Marturia 2.3 (2010): 2-4.
  • [boekbespreking] Tj. De Jong, StandVastig 45.3 (2010): 10-11.
  • [boekbespreking] J. Ester, “De hermeneutiek is van vitaal belang”, Beweging 74 (2010), (online).
  • [boekbespreking] H.J. Boiten, Nader Bekeken 17.4 (2010).
  • [boekbespreking] M. Zeeman, Vox Voetianorum 34.1 (2010): 53.
  • [boekbespreking] G. van Oyen, Ezra. Bijbels tijdschrift 41.8 (2010): 127-128.
  • [boekbespreking] D.J. Steensma, Kerkblad van het Noorden, 1 april (2011): 4.
  • [boekbespreking] M.P. van der Bijl, “Geen enkele uitleg heeft het laatste woord”, Vrijzinnig Evangelisch (26 juli 2012).

INTERVIEWS / IN DE MEDIA / RECENSIES (deel II):


  • Boekpresentatie en symposium Het Nieuwe Boek (Faculteit Godgeleerdheid VU) met replieken van P. Nullens (Leuven), M. Sarot (Tilburg) en G. van den Brink (Amsterdam) (29 mei 2013). (zie A.W. Zwiep, “Boekpresentatie Tussen tekst en lezer 2”, in: Soteria 30/3 (2013): 48-51, 52-68 (replieken).
  • [interview] Klaas van der Zwaag, “Dr. Zwiep voltooit project over uitleg van de Bijbel ”, Reformatorisch Dagblad 29 mei 2013.
  • [interview] Maurice Hoogendoorn, “Beroep op de Geest kan tot machtsmisbruik leiden”, Nederlands Dagblad 29 mei 2013.
  • [panelbespreking] EO-radio, “Deze Week”, (Radio 5), zaterdag 1 juni 2013, 20.30-21.00 uur (K. van Bekkum, G.J. Segers, W. Smouter).
  • [interview] Gerrit-Jan KleinJan, “Terug naar het jaar nul”, interview in: Trouw (19 juni 2013): 10-11.
  • [boekbespreking] Wolter Huttinga, “Kraakhelder leerboek bomvol informatie”, Trouw (19 juni 2013): 11.
  • [boekbespreking] P.H.R. van Houwelingen, in: De Reformatie (juni 2013), 467 (Boekentip).
  • [interview] Tjerk de Reus, “Bijbel. De ene leesbril is de andere niet”, in: Friesch Dagblad / Sneinspetiele, (20 juli 2013): 8-9.
  • [interview] Anton de Wit, “Er bestaat geen definitieve uitleg”, in: Volzin 12/16 (23 augustus 2013): 8-11.
  • [boekbespreking] Nico den Bok, in: Kerk en Theologie 64 (2013): 285.
  • [boekbespreking] Gerrit Terreehorst (3 september 2013), in: http://klassieketheologie.blogspot.nl/2013/09/arie-zwiep-tussen-tekst-en-lezer-ii.html
  • [boekbespreking] Patrick Nullens, “De kunst van het zien: een amicale bespreking van Arie Zwiep, Tussen tekst en lezer 2”, in: Soteria 30/3 (2013): 52-56.
  • [boekbespreking] Marcel Sarot, “Hermeneutiek, rooms-katholicisme en het kentheoretisch kader”, in: Soteria 30/3 (2013): 57-62.
  • [boekbespreking] Gijsbert van den Brink, “Tussen exegese en filosofie: Arie Zwiep over bijbelse hermeneutiek”, in: Soteria 30/3 (2013): 63-68.
  • [boekbespreking] Marieke den Braber, “Tussen studieboek en naslagwerk”, in: Interpretatie 22/1 (2014): 46.
  • [boekbespreking] Evert van der Veen, “Uitleg van de bijbel”, Alphaonline.nl (februari 2014).
  • [boekbespreking] Jonathan Pater, in: Studiebijbel-magazine 3 (2014): 18-19.
  • [boekbespreking] Martijn Steegen, in: Ezra: Bijbels Tijdschrift 24 45.4 (2014): 127-128.